Sprzęgło jest niezwykle ważnym elementem samochodowym o złożonej konstrukcji. Składa się z wielu elementów, które współpracują ze sobą, aby zapewnić płynną zmianę biegów podczas jazdy. Warto nieco szerzej wyjaśnić czym właściwie jest sprzęgło. Z jakich elementów składa się sprzęgło i jak działają? Znajomość mechanizmu sprzęgła jest przydatna, aby móc w porę wykryć usterki. Bez sprawnego sprzęgła nie ma mowy o bezpiecznej jeździe.
Dlaczego sprzęgło jest potrzebne?
Ogólnie rzecz biorąc, zadaniem sprzęgła jest przeniesienie momentu obrotowego z wału wejściowego na wał wyjściowy. Należy jednak zauważyć, że mechanizm sprzęgła może być bardzo różny. W zależności od typu pojazdu montowane są różne sprzęgła o nieco innych konstrukcjach i funkcjach. W samochodach osobowych do skutecznego przenoszenia momentu obrotowego pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów służy sprzęgło cierne.
Wciśnięcie pedału sprzęgła podczas jazdy powoduje rozłączenie skrzyni biegów od wału korbowego, umożliwiając kierowcy łatwą zmianę biegów lub zatrzymanie pojazdu. Innymi słowy, gdy pedał sprzęgła jest wciśnięty, moment obrotowy nie jest już przenoszony. Po zwolnieniu pedału sprzęgła sprężyny ponownie dociskają wał korbowy i skrzynię biegów, dzięki czemu układ może nadal działać.
Dlaczego sprzęgło się psuje?
Zdecydowana większość awarii sprzęgła wynika ze stylu jazdy kierowcy. Gwałtowne ruszanie, jazda na „półsprzęgle” czy ruszanie na innym biegu niż pierwszy to główne przyczyny uszkodzeń tego ważnego elementu. Podobnie jak inne części pojazdu, sprzęgło zużywa się przy prawidłowym użytkowaniu. Ryzyko awarii sprzęgła wzrasta wraz z upływem czasu i przejechanymi kilometrami, a objawy takie jak głośna praca sprzęgła, szarpanie przy ruszaniu czy tzw. „duże ciągnięcie sprzęgła” powinny być sygnałem ostrzegawczym dla każdego użytkownika pojazdu.
Najczęściej psujące się części sprzęgła to:
– Wyściółka cierna
Nadmierne zużycie okładzin ciernych tarczy sprzęgła prowadzi do poślizgu w przenoszeniu mocy. Prowadzi to do trudności z ruszaniem na pochyłościach, powolnego zwiększania prędkości podczas ruszania lub nadmiernego nagrzewania się sprzęgła.
– Łożyska oporowe
Element ten jest ważną częścią układu odsprzęgającego i przenosi duże obciążenia. Z biegiem czasu zużywa się i podczas pracy wytwarza coraz większy hałas. Oznaką zużycia łożyska oporowego, zwanego również łożyskiem oporowym, jest hałas dochodzący z okolic skrzyni biegów. Hałas nasila się po wciśnięciu pedału sprzęgła.
– Koło zamachowe
Dwumasowe koło zamachowe jest elementem wyjątkowo podatnym na awarie w porównaniu do konwencjonalnych kół zamachowych. Awaria najczęściej pojawia się przy częstej jeździe z dużymi prędkościami, na biegu jałowym lub przy szybkim uruchamianiu pojazdu. Oznakami zużycia dwumasowego koła zamachowego są odgłosy podczas uruchamiania silnika, szarpanie pojazdu podczas uruchamiania i zmiany biegów oraz nierówna praca silnika.
