Każdy samochód, zarówno z manualną, jak i automatyczną skrzynią biegów, ma sprzęgło. Napęd z silnika jest przekazywany wałem korbowym na wałek skrzyni biegów, a pomiędzy nimi znajduje się sprzęgło. Pozwala ono rozłączyć napęd, by zatrzymać pojazd, hamować silnikiem lub zmienić tryb pracy skrzyni. W silnikach benzynowych sprzęgło składa się z tarczy sprzęgła; w dieslach dodatkowo występuje dwumasowe koło zamachowe. Oba te elementy tłumią drgania. W tarczy sprzęgła znajduje się docisk, który ściska tarczę i rozłącza napęd, a całość uruchamia łożysko oporowe.
Na co zwrócić uwagę, by uniknąć kosztownych napraw?
| Objaw | Możliwa przyczyna i konsekwencje |
|---|---|
| Sprzęgło „bierze” bardzo wysoko | Silne zużycie okładzin tarczy; grozi poślizgiem, przegrzaniem i uszkodzeniem podzespołów. |
| Sprzęgło się ślizga | Wzrost obrotów bez przyspieszenia; często towarzyszy zapach spalenizny w kabinie. Powód: zużyte/zaolejone okładziny, uszkodzony wysprzęglik lub nieszczelność uszczelniacza wału korbowego. |
| Hałas na biegu jałowym – ustaje po wciśnięciu pedału | Wytarte łożysko oporowe lub problem z wysprzęglikiem hydraulicznym. |
| Szarpnięcia przy ruszaniu | Zła amortyzacja drgań – zużyta tarcza sprzęgła lub dwumasa; ewentualnie uszkodzony docisk. |
| Drgania lewarka i nadwozia | Uszkodzone dwumasowe koło zamachowe, szczególnie wyczuwalne na biegu jałowym. |
| Twardy pedał sprzęgła | Zużycie powierzchni sprężyny talerzowej, docisku lub łożyska; możliwa awaria układu hydraulicznego. |
Jak sprawdzić, czy sprzęgło wymaga wymiany?
Nie ma stałego interwału wymiany – zależy to od stylu jazdy. Prosty test:
- Zatrzymaj auto na wzniesieniu.
- Zaciągnij hamulec ręczny.
- Włącz 2. lub 3. bieg.
- Powoli puszczaj sprzęgło bez dodawania gazu.
- Sprawne sprzęgło – silnik zgaśnie.
- Sprzęgło zużyte – obroty rosną, a auto nie rusza: sprzęgło ślizga się i wymaga wymiany (najlepiej kompletnej, wraz z dociskiem, łożyskiem, a w dieslu także dwumasą).
